Otizm Spektrum Bozukluğu İçin Uyarıcı Bulgular Nelerdir?
Yazar: Uzm. Dr. Buket Belendir EsenYayın tarihi: Son güncelleme:
0–6 ay arasında
Bu dönemde tek bir bulgu tanı koydurmaz; ancak birden fazla işaret varsa değerlendirme gerekir.
- Yüzünüze bakmama, göz teması kurmama
- Gülümsemenize karşılık vermeme
- Sesinize, yüzünüze ilgisinin çok az olması
- Aşırı sakin ya da aşırı huzursuz olması
- Kucakta gevşek durması
6–12 ay arasında
- Göz teması kurmama
- Sosyal gülüş, karşılıklı oyunun olmaması
- "Cee-ee", kucak oyunlarına ilgisiz olması
- Babıldamanın yok ya da çok az olması
- İsmi söylendiğinde düzenli dönmemesi
- Bir şeyi göstermek için parmağıyla işaret etmemesi
12–24 ay arasında
Bu dönem, otizm açısından en kritik tarama dönemidir.
Dil ve iletişim Alanı
- 12–15 ayda anlamlı kelime olmaması
- 18 ayda tek kelimeler hâlâ çıkmaması
- 24 ayda iki kelimelik basit cümlelerin başlamaması
Anlama ve Etkileşim Alanı
- Basit yönergeleri anlamıyor gibi davranması
- Göz teması ve ortak dikkatin zayıf olması
- Sizin baktığınız yere bakmaması ("bak uçak geçiyor, bak bu bir köpek" gibi)
Oyun ve Davranış Alanı
- Oyuncakları amacına uygun kullanmaması
- Sembolik oyunların olmaması (bebek besleme, telefonu kulağa götürme gibi)
- Tekrarlayıcı hareketlerin varlığı (el çırpma, dönme)
- Ses, ışık, dokunmaya karşı aşırı hassasiyet ya da duyarsızlık olması
Ne zaman mutlaka başvurmalıyım?
- Birden fazla uyarıcı bulgu varsa
- Dil gecikmesine göz teması ve iletişim sorunları eşlik ediyorsa
- "İçime sinmeyen bir şey var" hissi varsa
Bir çocuk psikiyatristi değerlendirmesi önerilir.